أحمد بن يحيى بن جابر ( البلاذري ) ( مترجم : محمد توكل )

مقدمهء مترجم 26

فتوح البلدان ( فارسى )

كثيرى استماع حديث و اخبار كرده است . طولانىترين فهرست را در اين باره ياقوت در معجم الادباء خود آورده است . ولى اين فهرست تنها در مقايسه با كتاب فتوح البلدان بسيار ناقص مىنمايد ، و طبعا اگر اثر ديگر بلاذرى يعنى انساب الاشراف را نيز در نظر گيريم فهرستى بس طولانيتر را بايد ملحوظ داشت . شمار شيوخى كه بلاذرى ايشان را استماع كرده و در فتوح البلدان نام ايشان آمده از هفتاد متجاوز است . از جمله نامهاى زير را ذكر مىكند : شيبان بن ابى شيبه ، محمد بن سعد كاتب واقدى ، عباس بن هشام كلبى ، هشام بن عمار دمشقى ، محمد بن حاتم سمين ، عمرو بن محمد ناقد ، على بن عبد الله المدينى ، ابو عبيد قاسم بن سلام ، على بن محمد مدائنى ، حسين بن على بن اسود عجلى ، ابن سهم انطاكى ، محمد بن صباح بزاز ، عبد الله بن صالح عجلى ، مصعب بن عبد الله الزبيرى ، عبد الاعلى بن حماد نرسى ، اسحاق بن ابى اسرائيل ، عباس بن وليد نرسى ، داود بن عبد الحميد قاضى رقه ، حفص بن عمر عمرى ، ابن برد انطاكى ، ابو ايوب مؤدب رقى ، محمد بن مصفى حمصى ، احمد بن ابراهيم الدورقى ، روح بن عبد المؤمن مقرى ، خلف بن هشام بزاز ، عفان بن مسلم صفار ، على بن مغيرة الاثرم ، حسين بن عمر و الاردبيلى ، ابو حسان الزيادى و بسيارى ديگر . بلاذرى از المتوكل نيز نقل خبر كرده و اين نشانه‌يى است از نزديكى وى به اين خليفه ، كه قبلا بدان اشاره نموديم . ضمنا چنان كه از روايت ياقوت و ديگران بر مىآيد بلاذرى جمعى از اين بزرگان را خارج از عراق يعنى در دمشق و حمص و انطاكيه استماع كرده است و طبيعى است كه چنين كارى مستلزم سفر يا سفرهاى وى به بلاد شام و اقامت در آن ديار بوده است .